Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi (SSM), Yoko Ono’nun Türkiye’de bugüne kadar düzenlenen en geniş kapsamlı sergisine ev sahipliği yapıyor.
25 Haziran’da açılan Yoko Ono: İçses ve İçyapı başlıklı sergi, sanatçının 1950’lerin sonlarında New York avangart çevrelerinde başlayan üretiminden günümüze uzanan yaklaşık yetmiş yıllık sanat pratiğini bir araya getiriyor. Toplam 67 eserin yer aldığı seçki; erken dönem talimat çalışmaları, kavramsal sanat örnekleri, performans, film, enstalasyon ve katılımcı işler gibi farklı disiplinleri kapsıyor.
Sergi, adını Yoko Ono’nun 1964 yılında ortaya koyduğu “içses” ve “içyapı” kavramlarından alıyor ve bu kavramsal çerçeve etrafında kurgulanıyor. Müzenin bahçesi dahil tüm alanlarına yayılan yerleştirme, ziyaretçileri algı, hayal gücü, hafıza, katılım ve barış gibi temalar üzerine düşünmeye davet ediyor.
Küratöryal yaklaşım ve sanat pratiği
Serginin küratöryal ekibi, Ono’nun üretimini kronolojik bir anlatı yerine disiplinler arası bir yapı içinde ele alıyor. Bu yaklaşım, sanatçının farklı dönemlerde ürettiği işlerin birbirleriyle kurduğu diyaloğu öne çıkarıyor.
Yoko Ono Studio’dan Connor Monahan, serginin temel yaklaşımını “izleyiciyi yapıtın parçası olmaya davet eden bir yapı” olarak tanımlarken; MUSAC Direktörü Álvaro Rodríguez Fominaya ise sergiyi “katılım temelli bir sanat deneyimi” olarak değerlendirdi.
Sakıp Sabancı Müzesi Müdürü Ahu Antmen ise Ono’nun yalnızca popüler imajıyla değil, kavramsal sanat, Fluxus ve performans sanatı içindeki öncü rolüyle ele alındığını vurguladı.
Katılımcı yapıtlar ve mekânsal kurgu
Sergide ziyaretçiyi doğrudan sürece dahil eden çok sayıda çalışma yer alıyor. Dilek Ağacı (1996), Harita Düşleme Parçası (2003) ve Onarma Parçası (1966) gibi işler, izleyicinin aktif katılımıyla tamamlanan yapıtlar arasında bulunuyor.
Müzenin farklı bölümlerine yayılan yerleştirmeler arasında Gökyüzü Merdivenleri (1968), Görünmez Bayraklar (2015) ve Görünmez İnsanlar (2009/2017) gibi eserler de yer alıyor. Bu çalışmalar, açık alan ve iç mekân arasında kurulan bütüncül bir sergi deneyimi oluşturuyor.
Sergi kapsamında ayrıca Ono’nun film çalışmaları ve performans belgeleri de izleyiciye sunuluyor. Bunlar arasında “Kesme Parçası” performansının farklı yıllara ait kayıtları ve deneysel film örnekleri bulunuyor.
Yayın, etkinlikler ve ziyaret bilgisi
Sergiye eşlik eden Türkçe-İngilizce katalogda küratörlerin metinlerinin yanı sıra Yoko Ono’nun yazıları da yer alıyor. Program kapsamında çocuk atölyeleri, performanslar ve söyleşiler de düzenlenecek.
Yoko Ono: İçses ve İçyapı, 25 Haziran – 27 Aralık 2026 tarihleri arasında, pazartesi günleri hariç her gün 10.00–18.00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek.
Sergi hakkında genel çerçeve
1950’lerden itibaren New York sanat sahnesinde üretimlerine başlayan Yoko Ono, talimat temelli işleri, kavramsal yaklaşımı ve performans odaklı üretimleriyle çağdaş sanatın önemli isimleri arasında yer alıyor. Sanatçının pratiği, izleyici katılımını merkeze alan yapısıyla sanat nesnesi ile deneyim arasındaki sınırları yeniden tanımlıyor.
Yetmiş yılı aşan üretim sürecini kapsayan bu sergi de, Ono’nun farklı dönemlerde geliştirdiği yöntemleri bir araya getirerek çağdaş sanat bağlamında kapsamlı bir görünüm sunuyor.
