Yapay zekâ ile üretilmiş ilk uzun metrajlı belgesel olma özelliği taşıyan “Gerçek Ötesi” (Post Truth), uluslararası festivallerdeki yolculuğunu yeni bir ödülle taçlandırdı. Alkan Avcıoğlu’nun yönetmen koltuğunda oturduğu film, İtalya’da düzenlenen FRONTDOC Uluslararası Film Festivalinden Seyirci Ödülü kazandı.
Geçtiğimiz ay 41. Varşova Film Festivali’nde uluslararası prömiyerini yapan yapım, belgesel sinemasında yapay zekâ kullanımına dair tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.
Vizyoner festivallerden güçlü geri dönüş
2008’den bu yana İtalya’nın Aosta kentinde gerçekleştirilen FRONTDOC, cesur programıyla tanınan ve belgesel sinemanın yenilikçi örneklerine alan açan bir festival olarak biliniyor. Festivalin geçmişinde, Luciano Barisone, Carlo Chatrian gibi uluslararası sinema dünyasında önemli isimler direktörlük yaptı.
Festivalin mevcut direktörü Gian Luca Rossi, izleyicinin favorisi olan film için şu değerlendirmeyi yaptı:
“Alkan Avcıoğlu’nun filmi, yalnızca görsel bir deneyim sunmakla kalmıyor; manipüle edilen dünyamızla yüzleşmemizi sağlayan politik açıdan keskin bir deneme-film. Sabit fikirlerimizi sarsarken gözlerimizi çok az filmin erişebildiği bir seviyede açıyor.”
Gerçekliğe meydan okuyan bir sinema dili
Festival kataloğunda “Gerçek Ötesi” hakkında yer alan tanım ise filmin yaklaşımını özetliyor:
“Film, ‘kimin yarattığına’ ve gerçekliğin ne olduğuna dair geleneksel yargıları sorguluyor. Estetik, felsefe ve sentetik görüntüleri harmanlayan; görsel ve kavramsal açıdan cesur bir deneyim.”
Belgesel sinema adına yeni bir eşik
Yolculuğuna hız kesmeden devam eden film, Kasım ayında 37. Girona Film Festivalinde En İyi Belgesel ve En İyi Soundtrack kategorilerinde iki adaylık elde etti. Ayrıca Avrupa’nın en eski belgesel festivallerinden biri olan Festival dei Popoli kapsamında Floransa’da gösterildi.
Festival yöneticileri filmi şu sözlerle duyurdu:
“Dünyanın mizansenini ifşa eden, belgesel sinema adına devrim niteliğinde bir çalışma.”
Filmin İtalya prömiyerine katılan Avcıoğlu, yapay zekânın sinemadaki rolüne ilişkin şunları söyledi:
“İçinde yaşadığımız çağ, manipülasyon ve bilgi kirliliğiyle örülü. Bu çağın ruhunu olduğu gibi yansıtmak için yapay zekâ araçları en elverişli anlatım dilini sunuyor.”
Sinema tarihinde bir ilk
Senaryosu Alkan Avcıoğlu ile multidisipliner sanatçı Vikki Bardot tarafından kaleme alınan film, enformasyon bombardımanı, gerçekliğin bulanıklaşması ve dijital çağın belirsizlikleri gibi güncel konuları işliyor. Yapım, Jean Baudrillard, Adam Curtis ve Godfrey Reggio gibi isimlerin düşünsel dünyasından esinleniyor.
Tüm görüntüleri, ses tasarımı ve müzikleri yapay zekâ ile üretilmiş ilk uzun metrajlı belgesel olması nedeniyle sinema tarihinde özel bir yere sahip. Üretim sürecinde 60 saate yakın görüntü havuzu oluşturuldu, müzik için ise 1000’in üzerinde parça üretildi.
