Yusuf Çifci yazdı"Nerede o yüzüne baktığımız zaman yüzü hafifçe kızarabilecek, boynunu öne eğecek, gözünü bizden kaçırabilecek iffet sembolu, haya sembolü kızlarımız? İffet çok önemli. Sadece bir isim değil. Kadın için de bir süstür, iffet."Deniz Gamze Ergüven'in yönettiği Fransız-Alman-Türk ortak yapımı Mustang, 5 kız kardeşin toplumun beklentilerine cevap verebilen, iffetli birer genç kız olma yolundaki süreci anlatıyor.İnebolu'da geçen film, birbirine sıkı sıkıya bağlı Lale, Nur, Ece, Selma ve Sonay kardeşlerin özgürlük arayışlarına odaklanıyor. Hikaye daha çok evin en küçük ve en asi kızı olan Lale'nin etrafında şekilleniyor.Film, okulların kapandığı gün kızların öğretmenleriyle vedalaşmalarıyla başlar. Aynı gün tatil heyecanıyla denize koşan kızlar, denizde şakalaştıkları erkeklerle iffet sınırını aşınca bu hadise civarda yaşayanların dikkatini çeker. Tabii, bu iffetsizlik ivedilikle babaanneye bildirilir. (Kızların yetim olduklarını daha en başından belirtelim.) Filmde babaanne daha çok ara bulucu taraftır. Fakat kızlarımızın amcası geleneğin erkeğe yüklediği sorumluluk neyse bu düzlemde hareket etmektedir. Gelenek erkeğe 'koruyuculuk' görevini vermiştir. Erkek de bu görevi olabildiğince muazzam olarak yerine getirmeye çalışır. Ya bu görevde başarılı olamazsa?... İşte bu erkeği güçsüz düşürür. Hatta öyle ki erkekliğine leke bile sürülebilir. Kızların amcası 5 kız kardeşin iffetli birer kadın olma yolunda en büyük koruyucusudur. Amca, kızları koruma uğrunu evin etrafını demir parmaklıklarla dahi çevreler. Bu sayede dışarıdan gelen kötülükler de önlenmiş olur. Amcanın demir parmaklıkları maalesef ki amcanın kendisinde işe yaramaz ve ensest bir ilişkiye tanık oluruz.
Belli bir süre demir parmaklıklar ardında yaşayan kızlar, artık toplumca uygun görülen evlilik yaşına erişirler. Bu erişkinlik döneminde iyi bir kadın olmak için olmazsa olmazlardan ev işleri de yine kızlara komşular ve babaanne tarafından öğretilir. Biber dolmasının pişirilişi, bir hamurun kıvamı ya da günlük rutin ev işleri çeşitli seanslar halinde kızlara uygulamalı olarak gösterilir.
İffetli Olma Sürecinde EvlilikÖncelikle en büyük iki kız kardeş evlendirilir. Gerdek gecesi en büyük kızımızı bekleyen kötü bir sürpriz vardır: Kapıda çarşaf bekleyenlere maalesef ki kanlı çarşaf verilememiştir. Bakire olduğuna inanılmayınca doktara götürülür ve doktor onaylı iffetli bir kadın olur.Evde kalan 3 kızımızdan daha büyüğü iffetli olma sürecinde daynamaz ve sonsuz özgürlüğü seçer. Diğer iki kızımızsa daha önceden tandıkları bir ahbapları yardımıyla tatil öncesi adresini aldıkları öğretmenlerinin İstanbul’daki evlerine sığınırlar.
Dizginlenemeyen Atlar: MustangDeniz Gamze Ergüven’in Mustang ismini seçmesi şüphesiz manidar. Genelde Amerika Birleşik Devletlerinin batı eyaletlerinde sahipsiz, başıboş gezen yabanileşmiş at cinsi olan Mustang, çoğunlukla yaban atı (İngilizce wild horse) olarak nitelendirilse de, gerçekte evcil attan (Equus ferus caballus) türeyen yabanileşmiş at (İng. feral horse) demektir. (Wikipedia) Lale, Nur, Ece, Selma ve Sonay’ın özgürlüklerine düşkünlükleri, dizginlenemeyişleri Deniz Gamze Ergüven’in bu ismi seçmesindeki en önemli sebep olmalı.Oyunculukların oldukça başarılı olduğu filmde 5 kız kardeşin fiziki olarak birbirine benzemeleri ve uyum içerisindeki tutumları filmi başarılı kılan etkenlerin başında geliyor. Sağlam bir kurguyla aksaksız olarak ilerleyen gerçekçi hikaye de takdire şayan. Kızların yetim olmaları ve yaşadıkları süreçten dolayı ortaya çıkabilecek ajitasyon filme yansıtılmayarak doğru bir seçim yapılmış.Ana karakterler dışında komşuları canlandıran oyuncuların filme yabancı kalmaları ise bir eleştiri unsuru olarak eklenebilir.Bu vesile ile Mustang’a özgürlük ve Oscar yolunda başarılar dilerim.
Belli bir süre demir parmaklıklar ardında yaşayan kızlar, artık toplumca uygun görülen evlilik yaşına erişirler. Bu erişkinlik döneminde iyi bir kadın olmak için olmazsa olmazlardan ev işleri de yine kızlara komşular ve babaanne tarafından öğretilir. Biber dolmasının pişirilişi, bir hamurun kıvamı ya da günlük rutin ev işleri çeşitli seanslar halinde kızlara uygulamalı olarak gösterilir.İffetli Olma Sürecinde EvlilikÖncelikle en büyük iki kız kardeş evlendirilir. Gerdek gecesi en büyük kızımızı bekleyen kötü bir sürpriz vardır: Kapıda çarşaf bekleyenlere maalesef ki kanlı çarşaf verilememiştir. Bakire olduğuna inanılmayınca doktara götürülür ve doktor onaylı iffetli bir kadın olur.Evde kalan 3 kızımızdan daha büyüğü iffetli olma sürecinde daynamaz ve sonsuz özgürlüğü seçer. Diğer iki kızımızsa daha önceden tandıkları bir ahbapları yardımıyla tatil öncesi adresini aldıkları öğretmenlerinin İstanbul’daki evlerine sığınırlar.Dizginlenemeyen Atlar: MustangDeniz Gamze Ergüven’in Mustang ismini seçmesi şüphesiz manidar. Genelde Amerika Birleşik Devletlerinin batı eyaletlerinde sahipsiz, başıboş gezen yabanileşmiş at cinsi olan Mustang, çoğunlukla yaban atı (İngilizce wild horse) olarak nitelendirilse de, gerçekte evcil attan (Equus ferus caballus) türeyen yabanileşmiş at (İng. feral horse) demektir. (Wikipedia) Lale, Nur, Ece, Selma ve Sonay’ın özgürlüklerine düşkünlükleri, dizginlenemeyişleri Deniz Gamze Ergüven’in bu ismi seçmesindeki en önemli sebep olmalı.Oyunculukların oldukça başarılı olduğu filmde 5 kız kardeşin fiziki olarak birbirine benzemeleri ve uyum içerisindeki tutumları filmi başarılı kılan etkenlerin başında geliyor. Sağlam bir kurguyla aksaksız olarak ilerleyen gerçekçi hikaye de takdire şayan. Kızların yetim olmaları ve yaşadıkları süreçten dolayı ortaya çıkabilecek ajitasyon filme yansıtılmayarak doğru bir seçim yapılmış.Ana karakterler dışında komşuları canlandıran oyuncuların filme yabancı kalmaları ise bir eleştiri unsuru olarak eklenebilir.Bu vesile ile Mustang’a özgürlük ve Oscar yolunda başarılar dilerim.Tahmini okuma suresi: 3 dakika.
