İstanbul’un en önemli uluslararası sanat etkinliklerinden biri olan İstanbul Bienali, bu yıl 18. kez düzenleniyor. Küratör Christine Tohmé’nin hazırladığı bienal, 20 Eylül – 23 Kasım 2025 tarihleri arasında “Üç Ayaklı Kedi” başlığıyla izleyicilerle buluşacak. Bienal, 30’u aşkın ülkeden 47 sanatçı ve kolektifin katılımıyla Beyoğlu–Karaköy hattında bulunan sekiz mekâna yayılacak.
Üç Yıla Yayılan Yeni Bienal Yapısı
İstanbul Bienali tarihinde ilk kez üç yıla yayılan bir modelle kurgulandı. 2025’te başlayacak ilk ayağın ardından, 2026’da bienalin ikinci bölümü kapsamında İstanbul Bienali Akademisi kurulacak ve sanat inisiyatiflerinin katıldığı kamusal programlar düzenlenecek. Bienalin üçüncü ve son ayağı ise 2027’de gerçekleştirilecek atölyeler, performanslar ve nihai bir sergiyle tamamlanacak.
Bu yapının merkezinde, “kendini koruma” ve “gelecek olasılıkları” temaları bulunuyor. Bienal, farklı sanat disiplinleri üzerinden kırılganlık, dayanışma ve toplumsal hafızayı tartışmaya açıyor.
Katılımcılar ve Seçim Süreci
Bienalin ilk ayağına davet edilen 47 sanatçı, uzun soluklu bir araştırma sürecinin sonucunda belirlendi. Küratör Christine Tohmé, 31 Ekim–15 Aralık 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen açık çağrıya gelen yaklaşık 1.500 başvuruyu değerlendirdi. 105 ülkeden sanatçıların gönderdiği dosyalar incelendi, ardından kavramsal çerçeveye uygun bulunan isimlerle görüşmeler yapıldı.
Bienalin Mekânları
İstanbul Bienali, Beyoğlu ve Karaköy hattında yer alan sekiz farklı mekânda izleyicilerle buluşacak. Mekân seçiminde fiziki yakınlık önemli bir kriter oldu. Böylece ziyaretçiler bienali yürüyerek keşfedebilecek ve sergiler arasında şehrin dokusuyla bütünleşen bir deneyim yaşayabilecek.
Elhamra Han
1827’de İstanbul’un ilk tiyatro salonlarından biri olarak inşa edilen Elhamra Han’ın ikinci katında bulunan iki daire, bienal kapsamında ilk kez sergi mekânı olarak kullanılıyor.
Sanatçılar: Mona Benyamin, Şafak Şule Kemancı, Jagdeep Raina, Riar Rizaldi, Lara Saab, Natasha Tontey, Sevil Tunaboylu
Eski Fransız Yetimhanesi Bahçesi
1869’da Sultan Abdülaziz tarafından tahsis edilen yapı, 1937’ye kadar yetimhane ve okul olarak kullanıldı. Günümüzde “Tophane Mekân” adıyla işlev gören bahçe, bu yıl Khalil Rabah’ın yerleştirmesine ev sahipliği yapıyor.
Sanatçı: Khalil Rabah
Meclis-i Mebusan 35
1983’te inşa edilen bina, geçmişte Studio-X İstanbul’a ev sahipliği yaptı. Bienal kapsamında yeniden sergi mekânı olarak kullanılacak.
Sanatçılar: Eva Fàbregas, Pilar Quinteros, VASKOS (Vassilis Noulas & Kostas Tzimoulis)
Külah Fabrikası
Eskiden dondurma külahı imalatı yapılan yapı, günümüzde kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan bir alan olarak bienalde yer alıyor.
Sanatçılar: Doruntina Kastrati, Claudia Pagès Rabal
Zihni Han
Karaköy’de bulunan ve ilk kez izleyicilere açılan beş katlı han, bienalin en kapsamlı mekânlarından biri.
Sanatçılar: Abdullah Al Saadi, Willy Aractingi, Karimah Ashadu, Chen Ching-Yuan, Ian Davis, Celina Eceiza, Pélagie Gbaguidi, Rafik Greiss, Jasleen Kaur, Valentin Noujaïm, Marwan Rechmaoui, Stéphanie Saadé, Sara Sadik, Sohail Salem, Elif Saydam, Selma Selman
Galeri 77
Eskiden depo olarak kullanılan dört katlı bina, bienal için sergi alanına dönüştürüldü.
Sanatçılar: Haig Aivazian, Ola Hassanain, Mona Marzouk, Dilek Winchester
Muradiye Han
1914’te tamamlanan ve uzun yıllar Karaköy ticaret hayatında önemli rol oynayan Muradiye Han’ın zemin katı bu yıl bienale dahil edildi.
Sanatçı: Ana Alenso
Galata Rum Okulu
1885’te inşa edilen ve 1988’e kadar eğitim kurumu olarak hizmet veren yapı, 2012’den bu yana kültür-sanat mekânı olarak işlev görüyor. Kapsamlı restorasyonun ardından yeniden bienal mekânları arasında yerini aldı.
Sanatçılar: Nolan Oswald Dennis, İpek Duben, Ali Eyal, Simone Fattal, Lou Fauroux, Lungiswa Gqunta, Kongkee, Seta Manoukian, Merve Mepa, Naomi Rincón-Gallardo, Ana Vaz, Akram Zaatari, Ayman Zedani
Kamusal Programlar
Bienale yalnızca sergiler değil, aynı zamanda çeşitli kamusal programlar da eşlik edecek. Performanslar, film gösterimleri, atölyeler ve söyleşilerle ziyaretçiler, sanatçılar ve küratörlerle etkileşim kurma imkânı bulacak. Bu yaklaşım, bienali izleyiciyle daha doğrudan temas eden, çok katmanlı bir etkinlik haline getiriyor.
Ziyaret Bilgileri
İstanbul Bienali, 20 Eylül – 23 Kasım 2025 tarihleri arasında ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek. Sergiler ve etkinlikler bienal süresince haftanın farklı günlerinde sanatseverlere açık olacak.
