VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), “Bir Osmanlı Paşasının Portresi” adlı yeni çalışmasında, Osmanlı İmparatorluğu’nun geç döneminde etkin rol oynamış Hicaz Valisi Ahmed Râtib Paşa’nın hayatını okurlara sunuyor. Mehmet Korkmaz’ın kaleme aldığı eser, yalnızca bir biyografi değil, aynı zamanda dönemin idari, siyasi ve diplomatik yapısına dair kapsamlı bir inceleme niteliği taşıyor.
Kaptan-ı Derya Mahmud Paşa’nın oğlu olarak dünyaya gelen Ahmed Râtib, Bahriye Mektebi’ndeki başarılarıyla dikkat çekerek saray çevresinde hızla yükseldi. II. Abdülhamid döneminde önce kısa süreliğine bahriye nazırlığı yaptı, ardından Osmanlı’nın stratejik bölgelerinden Hicaz Vilayeti’ne vali olarak atandı.
Valiliği sırasında Mekke emirleri, bedevi şeyhleri ve merkezi hükümet arasındaki hassas dengeleri yönetmek zorunda kalan Râtib Paşa, hac organizasyonları, demiryolu projeleri ve telgraf hattı tartışmaları gibi pek çok kritik meseleyle karşı karşıya kaldı. İngiliz nüfuzuna karşı kurulan kırılgan ittifaklar, hilafet siyasetinin Hicaz’daki yansımaları ve bölgedeki güç mücadeleleri, eserde detaylı biçimde ele alınıyor.
Arşiv belgeleri, hatıratlar ve dönemin basın kaynakları ile desteklenen eser, Osmanlı bürokrasisinin merkez-taşra ilişkilerini ve imparatorluğun son dönem siyasi atmosferini anlamak isteyenler için önemli bir kaynak sunuyor.
Eserde ayrıca, Ahmed Râtib Paşa’nın literatürde bugüne kadar neredeyse hiç yer almamış olması da dikkat çekici bir nokta olarak vurgulanıyor. Yazar Mehmet Korkmaz, araştırma sürecinde Paşa’nın hem Osmanlı donanmasındaki hem de Hicaz’daki görevlerini ayrıntılı olarak inceleyerek tarihin unutulmuş bir figürünü yeniden hatırlatıyor.
